Wszystko o agresji psów - wywiad z behawiorystą

Wy zadawaliście pytania, a my zaprosiliśmy do wywiadu psiego behawiorystę, który jest dobrym duchem naszej Przychodni Weterynaryjnej SZNUPKA. 
Zapraszamy do lektury :)

Jakie są główne rodzaje agresji u psów, z którymi się spotykasz, i jakie są ich typowe przyczyny?

Jest kilka głównych rodzajów agresji. Możemy wyróżnić taką, która występuje w trakcie zabawy, agresję z powodu ochrony zasobów, agresję seksualną, agresję instrumentalną agresję przekierowaną. Przykładem może być sytuacja, kiedy wokół psa krąży mucha, która wzbudza w nim frustrację, a to z kolei przenosi się na agresję. Przyczyn agresji jest naprawdę dużo i jest to niekończąca się lista. Dla mnie dobrym przykładem są szczeniaki, które za młodu podgryzają ręce, a opiekunowie nie reagują na to zachowanie i problem pojawia się, kiedy szczeniak zmienia się w dorosłego psa, a przyzwyczajenie gryzienia rąk pozostało.

Czym różni się agresja behawioralna od agresji wynikającej z problemów zdrowotnych u psów?

Agresja behawioralna wynika z nieodpowiednich zachowań i jest utrwalana przez niewłaściwe nagrody dawane przez właścicieli. Złe reakcje właścicieli długotrwale wpływają na zachowanie podopiecznych.

Natomiast agresja spowodowana chorobą wynika z odczuwanego bólu/dyskomfortu przez psa. Ból wprowadza psa w ciągły stres, który mniej lub bardziej oddziałuje na jego zachowanie. Podam przykład - wyobraźmy sobie sytuację, w której pies odczuwa dyskomfort w okolicach szyi/gardła, a właściciel podczas spaceru próbując zatrzymać psa napiera na miejsca odczuwania dyskomfortu. W efekcie możemy spodziewać się reakcji agresywnej. 

Jakie są najważniejsze sygnały i zachowania wskazujące na to, że pies może być agresywny lub wykazuje agresywne tendencje?

Każdy pies inaczej może sygnalizować agresję, najczęstszym sygnałem jest “pokazanie” zębów przez psa, które może skutkować ugryzieniem. Zaciśnięte zęby przez psa, wstrzymany oddech są właściwie najpopularniejszymi sygnałami agresji.

Jakie czynniki środowiskowe mogą wpływać na rozwijanie się agresji u psa, takie jak otoczenie, w którym żyje, czy kontakt z innymi zwierzętami?

Różne bodźce mogą powodować problemy u psów, mogą to być na przykład głośne dźwięki pochodzące z otoczenia, które mogą powodować stres. Pies, który od szczeniaka wychowywał się w spokojnej, cichej okolicy i przeprowadził się do dużego miasta, w którym panuje wieczny chaos może odbierać taką zmianę jako czynnik powodujący agresję. Czasami nieumyślnie człowiek wykona szybki ruch ręką, który pies może odebrać jako niebezpieczne zachowanie w jego stronę. Nieznane dźwięki, nowe miejsca, nowe sytuacje, nowe osoby zajmujące się pieskiem to wszystko może wpłynąć na jego agresywne zachowania.

Jakie kroki można podjąć w celu prewencji agresji u młodych szczeniąt i jakie są metody socjalizacji, które mogą pomóc w zapobieganiu temu problemowi?

Głównym warsztatem jest zrozumienie języka psa, co przekazuje nam swoim zachowaniem i postawą oraz szanowanie prywatnej przestrzeni pieska, która pozwala mu na moment wyciszenia i uspokojenia.

Jakie są najskuteczniejsze metody treningowe i techniki behawioralne stosowane w leczeniu agresji u psów?

Najskuteczniejszym sposobem jest znalezienie źródła problemu, skąd wywodzi się agresja i co na nią wpływa. Kiedy znajdziemy się w sytuacji, gdy pies jest w stresie, naszym obowiązkiem jest postarać się zmniejszyć ten stres. Jest to pierwszy krok. Kolejny to trening koncentrujący się na tym, co jest nam niezbędne. Jeżeli pies ma problem z cierpliwością albo ze skupieniem uwagi na właścicielu- to są to aspekty, które powinniśmy trenować z naszym czworonogiem. Trzecim krokiem jest korekta zachowania, która może polegać na dawaniu alternatywy w momentach ewentualnej agresji. Dla przykładu, jeżeli nas pies rzuca się i szczeka na inne psy, to wyprzedźmy go i  w momencie kiedy spojrzy na jakiegoś psa, dajemu mu smaczka co odwróci jego uwagę.

Czy leki lub suplementy mogą być użyteczne w przypadku psów cierpiących na agresję? Jakie są zalety i ograniczenia ich stosowania?

W przypadku kiedy pies sam nie potrafi zapanować nad swoimi emocjami, możemy skorzystać z leków, ale wyłącznie jako dodatkowa pomoc. Nie jest to oczywiście rozwiązanie źródła problemu, ale kiedy pies odczuwa stres/dyskomfort tylko podczas niektórych aktywności, możemy wspomóc go lekami. Minusem stosowania leków jest ryzyko posiadania przez psa alergii na jakieś składniki, co może się przełożyć na problemy związane z układem pokarmowym.

Jakie są skutki długotrwałej agresji u psa dla jego zdrowia i dobrostanu?

Agresję może powodować stres, a długotrwałe napięcie wpływa na wszystkie narządy, które w stanie stresu pracują na najwyższych obrotach. Przekłada się to na to, że pieski żyjące w negatywnych emocjach szybciej tracą swoje siły i zdarzają się przypadki, że żyją znacznie krócej. 

Jakie są typowe wyzwania związane z pracą z właścicielami psów mającymi zwierzę z agresywnym zachowaniem?

Właściciele często spotykają się z wyzwaniem zmiany własnego zachowania, jeżeli agresja nie jest spowodowana chorobą, w wielu przypadkach odpowiada za nią właściciel i jego nieodpowiednie zachowania w stosunku do psa. Jeżeli zachowanie właściciela powoduje u psa agresję, to właściciel musi zmienić swoje zachowania. Wtedy często pojawia się problem, bo ludzie nie chcą szukać źródła problemu u siebie i sukcesywnie go rozwiązywać, tylko oczekują, że behawiorysta przyjdzie na spotkanie, zastosuje magiczne sztuczki i wyeliminuje problem.

W jaki sposób można ocenić postępy w leczeniu agresji u psa i jakie są realistyczne oczekiwania co do poprawy zachowań?

Jeżeli agresja wynika z choroby jesteśmy w stanie w 99% wyeliminować agresję poprzez dobranie odpowiednich leków i trzymania się ich przez całe życie zwierzęcia. Osiągamy sukces zawsze wtedy, kiedy zmniejszymy stres i reakcję na bodźce.

Jakie jest znaczenie edukacji właścicieli psów w kontekście zarządzania/panowania nad nieprawidłowymi zachowaniami i leczenia agresji u zwierząt?

Edukacja właścicieli jest kluczowym czynnikiem i zawsze warto z niej skorzystać. Fundamentalne jest zrozumienie języka ciała psa, bo przekazuje nam bardzo dużo informacji. Natomiast jeżeli my nie jesteśmy w stanie odczytać i zrozumieć wysyłanych przez psa sygnałów możemy popełnić błędy, które przełożą się na agresywne zachowanie psa. Dlatego bardzo ważne jest posiadanie wiedzy nie tylko teoretycznej - zaczerpniętej z książek, portali czy poradników, ale również mieć wiedzę praktyczną, którą można zdobyć na szkoleniach.

Czy jest coś, czego właściciele psów mogą unikać lub czego powinni unikać, aby nie pogłębiać agresji u swojego pupila?

Tak jak powiedziałem, wszystko opiera się na zrozumieniu języka ciała u psa, jeżeli podczas zabawy zobaczymy, że pies nie chce kontynuować tej zabawy powinniśmy ją przerwać, albo kiedy zobaczymy, że pies zbyt emocjonalnie podchodzi do zabawy- należy zniwelować ekscytację lub zrobić pauzę, aby piesek mógł zmniejszyć emocje. Jeżeli nie potrafimy odczytać takich informacji z języka ciała psa, możliwe jest wzmacnianie zachowań agresywnych. 

Czy jesteś w stanie podać przykłady przypadków, w których udało Ci się skutecznie leczyć agresję u psa i przekształcić jego zachowanie?

Mieliśmy kiedyś przypadek pieska, który swoje 7-letnie życie spędził 5 lat w ciągłym stresie przejawiając agresywne zachowania. Na spacerach nie potrafił skupić uwagi na właścicielu, trząsł się, szczekał i rzucał się na inne pieski lub przechodniów. Kiedy zaczęliśmy pracę z tym pieskiem było naprawdę ciężko, ale dużo zaangażowania, zmiana zachowań właściciela, czas i chęci do zmiany poskutkowały poprawą zachowania psa i zniwelowanie zachowań agresywnych, co traktujemy jako sukces.

Jakie są Twoje rady dla osób, które obawiają się, że ich pies wykazuje agresywne zachowania lub przeszło przez traumatyczne doświadczenia?

Jeżeli właściciel boi się, że jego pies wykazuje zachowania agresywne,często weryfikuje swoje obawy w internecie, jednak najlepszym rozwiązaniem jest bezpośrednia konsultacja z behawiorystą, który ma specjalistyczną wiedzę, doświadczenie i przekaże nam informacje, jakie kroki podjąć w takiej sytuacji.

Czy agresja u psów jest problemem, który można całkowicie wyeliminować, czy raczej kontrolować i zarządzać?

Tak, w 99% sytuacji agresję można wyeliminować, jednakże pierwszym krokiem, aby ją wyeliminować jest odpowiednie kontrolowanie i zarządzanie nią. Nie rozwiążemy problemu natychmiast, musimy nad nim pracować a wtedy przydaje się kontrolowanie i zarządzanie agresją.

Co myślisz o stosowaniu żółtej smyczy, lub obroży, aby ostrzegać innych przed psem? Czy kaganiec jest wskazany? A może specjalne obroże lub uprzęże? 

Zacznijmy od kagańca - jeżeli właściciel nie jest pewny jak zachowa się pies, dla pewności lepiej z niego korzystać, pomóc wyciszyć się psu, który w ten sposób odczuje więcej pewności. Jeżeli chodzi o żółty kolor smyczy lub obroży jest to bardzo dobry pomysł. Jasno informujemy, że nasz piesek ma pewne trudności, co może powstrzymać przechodniów od zaczepiania, które mogłoby wywołać agresję u psa.

Dziękujemy za te spostrzeżenia i rady. Jeżeli Wasze czworonogi również przejawiają zachowania, które są źródłem stresu, a czasem wręcz prowadzą do niebezpiecznych sytuacji, nie powinniście zwlekać. Konsultacja ze specjalistą może ten problem rozwiazać. Warto próbować, aby cieszyć się relacją z psem.